Cailleach jest imieniem niosącym ze sobą szum wiatru, śniegu i odgłos toczących się kamieni. To stara bogini – potężna i mądra. Jest ucieleśnieniem surowej zimy, ziemskich tajemnic i odwiecznych cykli natury. Cailleach pojawia się w mitach Irlandii, Szkocji i Wysp Owczych. Kim dokładnie jest tajemnicza Królowa Zimy, tak samo szlachetna, jak przerażająca?
Wędrowczyni w Płaszczach Zimy przedstawiana jest na niezliczone sposoby. Zwykle jednak przybiera postać staruszki, która ma w sobie coś mrocznego. Jej długie, siwe włosy powiewają na wietrze (nawet jeśli go nie ma), a ramiona okryte są zimowym płaszczem stworzonym ze śniegu i lodu. Twarz kobiety jest szorstka jak skały, a jej oczy wypełnia lód.
Cailleach nie jest jednak skazana na ten wygląd. Potrafi przemieniać się w młodą dziewczynę, choć robi to zazwyczaj wtedy, gdy jest wyjątkowo zdenerwowana. A wtedy lepiej zejść jej z drogi, bo w przeciwnym razie posmakujesz niekiełznanej siły natury, gotowej zniszczyć wszystko, co stanie jej na drodze. Druga wersja sugeruje, że Cailleach nie może zmieniać się dowolnie. Starzeje i młodnieje wraz z kolejnymi porami roku, nieustannie trwając w nieskończonym cyklu natury.
Zupełnie inaczej wygląda w Szkockim folklorze, gdzie najczęściej nazywana jest Królową Zimy. Według tamtejszych podań, jest ona jednooką olbrzymką o białych włosach i ciemnoniebieskiej skórze.
Jest coś jeszcze. Cailleach często przedstawiana jest jako bogini współpracująca z boginią Brighe. Dlatego właśnie Cailleach i Brighe bywają przedstawiane jako dwie twarze tej samej bogini.
Skąd pochodzi Cailleach?
Cailleach ma swoje korzenie w celtyckiej mitologii, w której jest boginią zimy, burz i kamieni. Jest częścią pradawnego panteonu. Jest matką wszystkich bogiń i bogów. Jest pierwotną siłą natury tworzącą góry i doliny. To właśnie ona kształtowała Ziemię na początku jej istnienia. Podnosiła ziemię ku niebu, wznosząc góry. Ciskała wielkimi kamieniami w morza i oceany, aby stworzyć wyspy. Wszystko, co widzisz, jest jej dziełem.
Choć pojawiają się jeszcze głosy, że góry, wzgórza i wyspy nie były jej celowym działaniem. Niektórzy twierdzą, że powstały one przypadkiem. Gdy Królowa Zimy chodziła po Ziemi, z jej wiklinowego koszyka wypadały kamienie, które w wyniku ukształtowały Ziemię taką, jaką znamy ją dzisiaj.
W najpopularniejszej wersji mitologii celtyckiej Cailleach jest boginią, która symbolizuje zmiany zachodzące w naturze. Przechodzi kolejno przez różne fazy, aby zakończyć swój cykl na końcu zimy. W mitologii irlandzkiej mówi się, że Pani Zimowej Ziemi jest odpowiedzialna za przychodzące po sobie pory roku.
Tworzenie świata i porządkowanie czasu
Pradawna celtycka bogini jest odzwierciedleniem cykliczności świata. Potrafi zamrozić ziemię, gdy jest w postaci upiornej kobiety. Gdy młodnieje, wszystko się odradza i nadchodzi wiosna. Krążą też pogłoski, że Cailleach przesypia zimę pod postacią kamienia. Gdy nadchodzi pora roztopów, staje się młodą kobietą, sprowadzającą życie.
Niewątpliwie jednak od jej nastrojów zależy pogoda. Potrafi sprowadzić śnieg, deszcz i wiatr o dowolnej sile. Gdy wpadnie w gniew, nic nie zdoła się uchronić. Ale bywa też wspaniałomyślna – niejednokrotnie sprowadza pogodę, która pomaga rolnikom i żeglarzom.
Jeśli wierzyć temu, że Cailleach i Brighe ze sobą współpracują, to istotny będzie też ich podział. Cailleach, jako Królowa Zimy, rządzi miesiącami zimowymi, a więc w okresie przypadającym pomiędzy świętem Samhain a Beltane. Natomiast Brighe rządzi miesiącami letnimi – od Beltane do Samhain.
Silna, mądra i niezłomna celtycka bogini
Pradawna bogini z celtyckiej mitologii jest postacią pełną sprzeczności. Z jednej strony jest dziką i nieokiełznaną siłą natury. Z drugiej zaś jest mądra i ma kompletną wiedzę o całym świecie. Jest bezwzględna, ale również pełna szacunku do tego, co istnieje. To ona stworzyła większość elementów świata, ale w swym działaniu nigdy nie kierowała się egoizmem. Zawsze poddawała się woli odwiecznych cykli natury.
Jeśli udowodnisz, że szanujesz Ziemię i równym szacunkiem darzysz Cailleach, możesz liczyć na jej pomoc. Ta pradawna bogini potrafi obdarzyć ludzi mądrością i siłą. Wystarczy pokazać, że naprawdę zasługujesz na jej błogosławieństwo. Choć celtycki bestiariusz pełen jest niesamowitych istot, to Cailleach znacząco się wyróżnia.
Gdzie można spotkać Cailleach?
Celtycka bogini istnieje wszędzie. Jednak jeśli chcesz spotkać ją w jej fizycznej postaci, największe szanse masz w Irlandii, Szkocji i na Wyspach Owczych. Celtyckie mity mówią, że Cailleach mieszka na szczycie gór, z których patrzy na świat. To właśnie tam odmierza pory roku i dba, by nic nie zaburzyło tej harmonii. Chowa się przed światem, ale czeka na odpowiedni moment, by powrócić do niego w swej całej potędze.
Chyba że wierzysz Irlandczykom. Oni uważają, że Cailleach już nie żyje. Ich zdaniem ciało Starej Wiedźmy ma spoczywać w grobowcu klinowym Labbacallee, który niegdyś był jej domem. Co ciekawe, w pobliżu innego grobowca (Dom Calliagh Beara) znajduje się jezioro. Według niektórych legend, tam właśnie Cailleach spotkała Fionna Mac Cumhailla i… spłatała mu figla. Celtycki bohater został zmuszony do zanurkowania w jeziorze, przez co przybrał postać starego, słabego starca.
Musisz też wiedzieć, że tę niesamowitą boginię z mitologii celtyckiej poczujesz nawet wtedy, gdy jej nie ujrzysz. Niebo nad Twoją głową przysłonią ciemne chmury i zacznie zrywać się silny wiatr.
