Zanim powstały mapy, istniały mity. Zanim pojawiły się granice, były opowieści. Mitologia to fundamanet wyobraźni. Źródło, z którego czerpali dawni kapłani, a także współcześni artyści. Jeśli tworzysz własny świat, to pamiętaj, że mitologia w worldbuildingu może być potężnym narzędziem.
W każdej mitologii bogowie są odbiciem ludzkich emocji i uczuć. Greccy bogowie władają światem, ale kłócą się jak śmiertelnicy. Nordyccy bogowie piją miód, trenują i szykują się na nadejście Ragnaroku. Egipscy bogowie strzegą równowagi świata, ale są istotami zazdrosnymi i podstępnymi.
Jeśli chcesz stworzyć własny panteon, pamiętaj, by bogowie nie byli idealni. Niech mają swoje ludzkie słabości (nadmierna ambicja, zazdrość, złośliwość, agresja, przerośnięte ego…). Dodatkowo niech każdy bóg ma swoją domenę, historię, symbol i motywację – jak stał się bogiem, czego jest patronem, jaki jest jego cel?
A skoro jest określona liczba bogów, to praktycznie nie ma szans, by byli oni jednomyślni. Z pewnością wybuchają między nimi mniejsze lub większe konflikty. Nawet najdelikatniejsza sprzeczka odbija się echem w świecie śmiertelników.
Stworzenie świata w mitologii
Każdy świat miał swój początek. Powstał z ciała olbrzyma jak w mitologii nordyckiej? Z łzy bogini, płaczu dziecka, iskry w pustce? Mity stworzenia nadają sens rzeczywistości. Tłumaczą, dlaczego coś jest takie, jakie jest.
W worldbuildingu mit stworzenia to idealny pretekst, by wytłumaczyć powstanie magii, różnych ras fantasy i ułożenie kontynentów. Jest to też szansa na nadanie światu motywu przewodniego oraz połączenie nauki i religii w spójną narrację. Wątki te wplataj stopniowo w fabułę. Nie musisz pisać całego wypracowania i historii stworzenia. Wystarczą ciekawostki i najważniejsze wątki dodane przy okazji.
Ciekawym przykładem jest też babiloński epos Tiamat. Była to bogini-matka i personifikacja chaosu. Opisywana jest jako kobieta mogąca przybrać postać wielogłowego smoka (lub węża morskiego). Z jej przepołowionego ciała narodził się świat i wszystko, co się w nim znajduje.
Bohaterowie i półbogowie w worldbuildingu
Nie ma mitów bez bohaterów. To oni pokazują, że człowiek może rzucić wyzwanie bogom, a czasem nawet im dorównać. Oczywiście nie zawsze się to udaje i człowiek kończy przykuty do jakiejś skały na odludziu…
W każdym razie warto wykorzystać ten motyw w worldbuildingu. Stwórz herosów, proroków i buntowników. Ludzi, których czyny zrodziły legendy. Niech ich historie staną się częścią kultury Twojego świata. Początkiem pieśni, mitów, rytuałów, wierzeń i zwyczajów. Początkiem opowieści. Wiele mitów opowiada o przekroczeniu granicy, jak Prometeusz, który ukradł ogień.
Zaświaty i życie po śmierci
Każda mitologia ma swoją wizję tego, co czeka ludzi na końcu ich drogi. Świat zbudowany na micie powinien mieć miejsce dla dusz, duchów i bogów. Chyba że rzeczywiście koniec drogi jest końcem drogi. A później tylko nicość. Jednak zawsze ktoś uwierzy, że coś dalej będzie, bo strach przed definitywnym końcem wszystkiego potrafi być paraliżujący.
Wiara w życie po śmierci buduje tło religijne. Jest to też emocjonalny kręgosłup Twojego świata fantasy. Śmierć zyskuje znaczenie, a postacie zyskują cel. Uniknąć potępienia, zyskać spokój, odnaleźć bliskich w zaświatach, rzucić wyzwanie bogom śmierci albo przejąć władzę nad ich światem…
Możesz zastanowić się nad takimi kwestiami jak wygląd zaświatów, sposób przejścia na drugą stronę i ewentualna możliwość powrotu do świata żywych. Ktoś pewnie też pilnuje tych przejść.
W starożytnym Egipcie ważono serce zmarłego. Jeśli było cięższe od pióra, dusza ginęła. To ciekawa inspiracja na system moralny w fantasy.
Potwory w fantasy ucieleśniające lęki
Mitologia bez potworów wydaje się jakaś niekompletna. Smoki, harpie, demony, bogowie, duchy czy upiory są personifikacjami naszych lęków, potrzeb i marzeń. Mitologia w worldbuildingu pozwala to wykorzystać. Stwórz własne bestie, które symbolizują coś więcej niż zagrożenie. Nadaj im sens istnienia.
Ich powstanie może być skutkiem starożytnej klątwy, wybuchu magii, kataklizmu. Mogą być strażnikami sekretu albo skrywanych prawd. Mogą być ludźmi ukaranymi za grzechy lub brak posłuszeństwa.
Tworzone przez Ciebie mity i legendy mogą tłumaczyć naturę świata fantasy, kształtować społeczeństwo, a także uzasadniać moralność i magię. To właśnie te opowieści sprawiają, że świat przestaje być sceną, ale staje się częścią historii.
Mity świata to znakomite źródło inspiracji, po które warto sięgać. Tak jak po bestiariusze z różnych zakątków świata i tradycji. Stają się szkicem mapy i filarem Twojego świata, choć oczywiście ulegają znacznym przemianom. Dlatego nie bój się z nich czerpać. Odkrywaj nowe bestie, nowe historie. Szukaj w nich pomysłów i idei, które wzbogacą Twoją opowieść.
