Wiła to eteryczna istota o urodzie anioła i gniewie burzy. Ta kapryśna nimfa, tańcząca w blasku księżyca, kusi śmiertelników śpiewem, by porwać ich w wir szaleństwa lub oddać w ręce Śmierci.
Wyobraź sobie bladą, niemal przezroczystą postać młodej kobiety o długich, rozpuszczonych włosach przyozdobionych wiankiem z polnych kwiatów. Tak właśnie objawia się wiła w swej najpiękniejszej formie. Ta nimfa, czasem mająca skrzydła, nosi kusą, zwiewną suknię, która nie krępuje jej ruchów. Gdy rozpoczyna swój śmiertelny taniec, zazwyczaj zrzuca ubranie. Jej oczy płoną wtedy demonicznym blaskiem.
Wiły potrafią przemieniać się w łabędzie, sokoły, wilki i konie. Bywa nawet, że przybierają postać wirów powietrznych. Ich ciała są lekkie jak mgła, co pozwala im z łatwością unosić się nad ziemią. Wędrowców kuszą nadnaturalnym wdziękiem, w którym drzemie zguba.
Skąd wzięły się wiły?
Wiła, znana też jako samowiła lub samodiwa, rodzi się z dusz młodych dziewcząt, które zbyt wcześnie odeszły ze świata ludzi. W południowosłowiańskim folklorze te żeńskie demony zamieszkują różnorodne rejony, choć wszędzie znane są pod innymi nazwami:
Lasy – samowiły
Góry – zagorkinie
Rzeki i jeziora – brodarice
Obłoki – oblakinie
Jednak jako ogólny gatunek znane są przede wszystkim właśnie jako wiły. Ich obecność splata się z siłami przyrody. To nieustraszone strażniczki żywiołów, które potrafią dosiadać chmur i przesuwać je samym spojrzeniem. Etymologia nazwy wiły łączy się ze słowiańskim “viti” (wiać).
Kapryśne zachowania i zwyczaje
Słowiańskie wiły gromadzą się w kręgach tanecznych podczas pełni księżyca. Gdy wiły splatają dłonie i rozpoczynają taniec w świetle księżyca, powietrze gęstnieje jak przed burzą. Słowianie wierzyli, że to właśnie ich śpiew sprowadza wichury, grad i pioruny niszczące pola. Gdy później będziesz wędrować lasem i znajdziesz wypalony krąg trawy, możesz mieć pewność, że niedawno odbył się tu taniec. W ten sposób niszczą uprawy i majątek ludzi, którzy je zlekceważyli. Są kapryśne jak wiatr, choć czasem sprzyjają ludziom. Zdarzają się sytuacje, gdy wiły pomagają młodym mężczyznom w małżeństwach, leczą chorych dzięki swojej wiedzy zielarskiej, ostrzegają przed klęskami i przepowiadają przyszłość.
Ich znanym zwyczajem jest wyśmiewanie dziewic tracących swoją niewinność. Bywa też, że je oślepiają lub doprowadzają do obłędu swoimi niemożliwymi do zaspokojenia żądzami. Nocami zaś zdarza im się prać ubrania nad rzekami. Starzy pasterze przysięgali, że widzieli wiły pędzące przez las na jeleniach i koniach. Ludzie przez wieki składali im ofiary z mleka i kwiatów, by zyskać ich łaskę.
Jak chronić się przed wiłą?
Spotkanie wiły może okazać się śmiertelnie niebezpieczne. Nigdy nie wiadomo, czy wyciągnie do Ciebie pomocną dłoń, czy pozbawi życia. Dla pewności unikaj spacerów w lesie podczas pełni księżyca. Staraj się też nie wychodzić z domu, gdy na zewnątrz panują wichury albo gdy zanosi się na burzę. W przeszłości stosowano również amulety z ziołami i świętymi symbolami, aby ochronić się przed szaleństwem, jakie może przynieść jedno spojrzenie wiły. Nie ma jednak pewności, czy ta metoda kiedykolwiek zadziałała.
Wciąż w niektórych bałkańskich wsiach mówi się, że gdy podczas pełni usłyszysz kobiecy śpiew dochodzący z lasu, nie powinieneś za nim podążać, bo możesz już nigdy nie wrócić.
Wiła w mitologii słowiańskiej
W dawnych podaniach wiła jest jedną z najbardziej tajemniczych istot, jakie znała mitologia słowiańska. Te niezwykłe nimfy pojawiały się w wierzeniach południowych Słowian, gdzie opowieści o nich przekazywano przy ogniskach. W zależności od regionu przedstawiano je jako opiekunki lasów, duchy burz lub zwiastunki śmierci. Wiła w mitologii słowiańskiej symbolizowała dziką naturę, która olśniewa pięknem, ale jest też nieprzewidywalna. Potrafiła uleczyć chorego, ale równie łatwo mogła zwabić człowieka w góry lub na mokradła, z których już nigdy nie wracał.
W wielu legendach wiły zamieszkiwały niedostępne szczyty, jaskinie i leśne polany ukryte przed ludzkim wzrokiem. Słowianie wierzyli, że wycie wiatru niesie echo ich śpiewu. W niektórych przekazach wiły są duchami zmarłych dziewcząt, a inne źródła sugerują, że są one odwiecznymi córkami żywiołów. Nic dziwnego, że wiły do dziś zajmują istotne miejsce w bestiariuszu słowiańskim i szeroko pojętej demonologii słowiańskiej.
