Zmysły w worldbuildingu są rzeczą niezwykłą. Zastanów się, czym pachnie Twój świat fantasy. Jeśli niczym, to czas to zmienić. Podbijmy nieco poziom realizmu.
Ludzki mózg naturalnie wiąże zapachy z emocjami i wspomnieniami. Robi to silniej niż jakikolwiek inny zmysł. Jeśli pozwolisz, by gracz albo czytelnik poczuł Twój świat, to zaczniesz budować ciekawe doświadczenia i zapadające w pamięć wspomnienia. Wyobraź sobie zapach wilgotnego lasu, intensywne zapachy potraw w gospodzie albo zwykły kurz na często uczęszczanym trakcie. Klimat sam się tworzy!
Klimat lokacji stworzony naturalnymi aromatami
Postaraj się, by każda kraina i każda lokacja miała swój charakterystyczny, aromatyczny podpis. Północne rubieże kojarzą się z lasami iglastymi, śniegiem, być może z wulkanami. To prowadzi do zapachu żywicy, mrozu (kojarzysz ten zapach zimy o poranku?) i siarki.
Na terenach bagiennych dominować będzie zapach błota, drzew, być może zgnilizny i pewnej… niepokojącej słodyczy. Nad morzem unosić się będzie zapach słony, świeży, ale jeśli w pobliżu jest wioska rybacka, to będzie się stopniowo zmieniać – w zależności od tego, jak zawieje wiatr.
Miasta dają jeszcze większe pole do popisu, bo każda dzielnica może pachnieć inaczej. Z pewnością domyślasz się, jakie będą różnice między slumsami, dzielnicą arystokracji, dzielnicą portową czy ogrodami. A wszędzie tam może dotrzeć zapach z pobliskiej gospody.
Opisuj, co dzieje się w powietrzu. Jakie zapachy się unoszą, co jest charakterystyczne. Wplataj to w wątki i dialogi. Nie musisz rozwodzić się nad każdym aromatem, ale podkreśl jego obecność. W ten sposób opis świata w powieści fantasy stanie się realistyczny. Prawdziwy.
Jak pachnie jedzenie?
Podczas tworzenia światów fantasy jakoś często zdarza się zapomnieć o jedzeniu. A jeśli autor zapomina jeść, to sytuacja jest jeszcze poważniejsza… Ludzie i inne stworzenia muszą się czymś żywić (przynajmniej w większości przypadków). Bohaterowie sięgają po różne potrawy. Pachnące buliony korzenne, wędzone mięso, chleb ziołowy, zupy z fermentowanych liści… Ta lista jest nieskończona i potrafi znacząco się różnić w zależności od regionu i kultury.
Inaczej pachnie jedzenie w gospodzie, inaczej w podróży. Warto też pamiętać, że zapasy kiedyś się kończą, a wtedy trzeba radzić sobie na różne sposoby. Zbieranie jagód, szukanie jadalnych roślin czy polowanie. Każda z tych dróg prowadzi do zdobycia innych rodzajów pokarmu, a każdy z nich różni się zapachem. No i smakiem, który też jest dość istotny.
Zapach ludzi i innych istot
W świecie fantasy rzadko pojawia się coś takiego jak antyperspiranty działające 48h, a w świecie realnym jest zbyt wiele osób wierzących w ich magiczną moc, zdolną zastąpić wszystko inne. W fantastyce jest pot, błoto, zioła, końskie łajno, dym z ogniska, krew.
Postacie pachną… sytuacją. Podróżnikowi towarzyszy charakterystyczny zapach konia, deszczu, pyłu i zmęczenia. Kapłankę otacza zapach mirry, kadzidła i starych ksiąg. Rybakowi towarzyszy zapach ryb i morza. Zapach postaci to mieszanka zapachów otoczenia i zwyczajów. Woń towarzysząca bohaterowi potrafi wiele o nim powiedzieć.
Zmysły w magii i religii
Zapach kadzidła bywa mistycznym doświadczeniem, które na długo pozostaje w pamięci. Hipnotyzuje i wciąga. Magia też może mieć swój aromat. Zapach spalenizny i zgnilizny. Świeżość mięty i cynamonu. Aromat tajemniczych ziół. Metaliczna woń krwi.
Potrafisz dopasować te zapachy do popularnych klas magicznych?
Możesz wykorzystać zmysły do opisywania magii, ich efektów, składników i przebiegu rytuałów. Baw się nimi. Opowiadaj o zapachu, smaku, dźwięku, barwach. Niech ta opowieść żyje.
Wykorzystuj zmysły jako wskazówki fabularne. Wplataj je w opisy i dialogi. Bohater może wyczuć zmianę zachodzącą w powietrzu. Zapach może przynieść wspomnienia z przeszłości. Charakterystyczna woń może oznaczać, że zbliża się jakaś bestia, dla której ten zapach jest charakterystyczny.
Chociaż tutaj skupiłem się na zapachu, to pamiętaj też o pozostałych zmysłach. To prawda, że zapach zwykle tworzy najsilniejsze wspomnienia i ułatwia przywołanie obrazów z przeszłości, ale to połączenie wszystkich zmysłów tworzy spójny, realny świat. Zmysły w worldbuildingu dają ogromne możliwości. Szkoda by było, jakby miały się zmarnować.
